Ancak bazen hayat o ışığı gölgeleyebilir. Hatalar, kıyaslamalar ve yüksek beklentiler çocuğun kendi değerini sorgulamasına neden olabilir.
İşte tam da bu noktada anne ve baba olarak en önemli sorumluluklarımızdan biri, çocuğun kendi değerini görmesine yardımcı olmaktır.
1. Çocuklarda Özgüven Neden Önemlidir?
Özgüven Nedir?
Doğan Cüceloğlu'nun sık sık hatırlattığı gibi:
Özgüven, çocuğun yalnızca okulda başarılı olması veya her şeyi tek başına yapabilmesi anlamına gelmez.
Özgüven aynı zamanda çocuğun:
- Duygularını rahatça ifade edebilmesi
- Zorluklarla karşılaştığında hemen vazgeçmemesi
- Kendi düşüncelerine ve sesine güvenebilmesi
- Hata yaptığında yeniden deneyebilmesi
- Kendisini başkalarıyla kıyaslamadan değerli hissedebilmesi
Özgüven, çocuğun her şeyi başaracağına inanması değil; başaramadığında da değerinin değişmediğini bilmesidir.
2. Özgüveni Destekleyen Günlük Alışkanlıklar
Onu Gerçekten Dinleyin
Çocuğunuz konuşurken cümlesini tamamlamadan çözüm sunmak yerine onu dinlemeye çalışın. Duyulduğunu hisseden çocuk, düşüncelerinin ve duygularının değerli olduğunu öğrenir.
Küçük Başarıları Görün
Yalnızca sonuca değil, çocuğun gösterdiği çabaya da dikkat edin. Kendi başına giyinmeye çalışması, oyuncağını toplaması veya zor bir görevi yeniden denemesi takdir edilmeye değer adımlardır.
Başka Çocuklarla Kıyaslamayın
Her çocuğun gelişim hızı, yetenekleri ve ilgi alanları farklıdır. Çocuğunuzu başka çocuklarla değil, kendi önceki haliyle kıyaslamak daha sağlıklı bir gelişim alanı yaratır.
Kendi Kararlarını Denemesine Alan Açın
Yaşına uygun küçük kararlar almasına fırsat verin. Hangi tişörtü giyeceği, hangi kitabı okuyacağı veya hangi oyunla başlayacağı gibi seçimler, çocuğun kendi kararlarına güvenmesini destekler.
Çocuğa alan açmak, onu yalnız bırakmak değildir. İhtiyaç duyduğunda yanında olacağınızı bilerek kendi adımlarını denemesine izin vermektir.
3. Pozitif Onayların Gücü
Çocuklar duygularını kelimelerle ifade etmekte bazen zorlanabilir. Pozitif onay cümleleri, çocuğun kendisiyle daha şefkatli ve olumlu bir ilişki kurmasına yardımcı olabilir.
Bu cümleler çocuğa yalnızca tekrar ettirilmemeli; günlük yaşamda deneyimlerle de desteklenmelidir.
Pozitif Onayları Günlük Hayata Nasıl Dahil Edebilirsiniz?
- Sabah uyandıktan sonra birlikte olumlu bir cümle seçebilirsiniz.
- Uyku öncesinde sakinleşirken o günün onay cümlesini tekrar edebilirsiniz.
- Günlük sohbetlerde cümlenin ne anlama geldiğini konuşabilirsiniz.
- Çocuğun cümleyi gerçek yaşamda kullandığı anları fark edip hatırlatabilirsiniz.
Bu küçük ritüeller, çocuğa düzenli olarak “Sen değerlisin ve deneyebilirsin” mesajı verir.
Küçük Bir Öneri
Pozitif onayları günlük yaşamın bir parçası haline getirmek için sesli tekrar kartları gibi araçlardan yararlanabilirsiniz.
Ancak en önemli unsur kullanılan araç değil; anne ve baba olarak çocuğunuza verdiğiniz güven, kabul ve destek duygusudur.
IMYOGI İngilizce Özgüven ve Duygu Kartları
Çocukların duygularını tanımasına, kendilerini ifade etmesine ve olumlu bir iç ses geliştirmesine yardımcı olan İngilizce sesli tekrar kartları.
