Okullarda Telefon Yasağı: Sessizlik mi, Dikkat mi? (Avustralya’dan Dünyaya Bir Ders)
Dijital Ekran Kullanımı ve Çocuk Gelişimi4 Kasım 2025

Okullarda Telefon Yasağı: Sessizlik mi, Dikkat mi? (Avustralya’dan Dünyaya Bir Ders)

Avustralya’daki telefon yasağı, çocuklarda dikkat ve iletişimi güçlendirdi. Peki Türkiye’de de uygulanmalı mı?

“Bir telefon yakında olduğunda öğrencinin zihni yalnızca yarısı sınıfta olur.” — Caleb Peterson, okul müdürü (Ekim 2025)

İki yıl önce Avustralya’daki okullarda cep telefonları tamamen yasaklandı. Amaç basitti: Öğrencilerin dikkatini geri kazanmak, sınıflarda yeniden öğrenme sessizliğini sağlamak.

Bugün, iki yıl sonra sonuçlar artık net: öğrenciler daha odaklı, öğretmenler daha huzurlu, teneffüslerde yeniden oyun var.

Avustralya Deneyimi: Dikkat Geri Döndü

The Guardian’ın haberine göre, yasağın ardından yapılan araştırmalarda okul müdürlerinin:

  • %95’i telefon yasağını destekliyor,
  • %81’i öğrencilerin öğrenme becerilerinde gelişme gördüğünü,
  • %86’sı sosyalleşmenin arttığını,%87’si ise sınıf içi dikkatin yükseldiğini söylüyor.

Bir okul yöneticisi şöyle özetliyor:

“Telefonlar yoksa, çocuklar yeniden birbirlerinin gözlerine bakıyor.”

Teneffüslerde artık ellerinde ekran değil, birbirleri var.

Ama Herkes Aynı Fikirde Değil

Bazı öğrenciler için telefon sadece bir dikkat dağıtıcı değil; güven hissi demek. Sydney’den lise mezunu Ruqayah şöyle diyor:

“Telefonum, ailemle bağlantım. Onu almak kaygımı artırıyor.”

Bu da önemli bir gerçek: Ekranı tamamen ortadan kaldırmak, bazı gençlerde kaygı ve izolasyon duygusunu tetikleyebiliyor.

Belki de çözüm, yasak değil; denge.

Dünyadan Başka Örnekler

Avustralya bu konuda yalnız değil.

  • Fransa, 2018’de 15 yaş altındaki öğrenciler için okullarda telefon kullanımını yasakladı.
  • İngiltere, 2024’te benzer bir yasağı ülke çapında zorunlu hale getirdi.
  • Hollanda, 2024 Eylül itibarıyla telefonları sınıflardan kaldırdı.
  • Kanada ve ABD’de birçok eyalet, telefon yasağını tartışıyor.

İlginçtir, teknolojiyi yaratanların çocukları bile bu yasaklardan muaf değil. Silicon Valley’deki birçok üst düzey teknoloji yöneticisi, çocuklarını ekransız Montessori veya Waldorf okullarına gönderiyor.Çünkü onlar biliyor: Gerçek öğrenme, parmak uçlarında değil, merak eden bir zihinde başlar.

Lumaverse’ten Küçük Bir Düşünce

Avustralya’daki bu deneyim, teknolojiyi tamamen reddetmeden daha bilinçli bir kullanım kültürü oluşturmanın mümkün olduğunu gösteriyor. Benzer uygulamaları Türkiye’deki okullarda da görmeyi çok isteriz. Çünkü mesele sadece telefonu yasaklamak değil; çocuklara dikkatini, oyunlarını ve merakını geri kazandırmak.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Otizm ve Ekranlar: Bilim Ne Diyor, Uzmanlar Ne Anlatıyor?
Dijital Ekran Kullanımı ve Çocuk Gelişimi

Otizm ve Ekranlar: Bilim Ne Diyor, Uzmanlar Ne Anlatıyor?

Otizm ve ekran kullanımı arasındaki ilişki, son yıllarda uzmanların en çok uyardığı konulardan biri haline geldi. MomTalks’ta Psikolog Cihan Çelik’in anlattıkları ve Prof. Dr. Nevzat Tarhan’ın açıklamaları, özellikle 0–3 yaş döneminde ekran maruziyetinin çocuklarda dil, iletişim ve sosyal gelişimi olumsuz etkileyebildiğini gösteriyor. Bilimsel araştırmalar da yoğun ekran kullanımının otizme benzer iletişim gerilikleriyle bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Bu yazıda erken yaşta ekranın etkilerini, riskleri ve ebeveynler için uygulanabilir çözümleri bulacaksınız.

DEVAMINI OKU
Çocuklar Gerçekte Nasıl İşler? Rosie ve Bir Annenin Öğrenme Yolculuğu
Çocuk Gelişimi

Çocuklar Gerçekte Nasıl İşler? Rosie ve Bir Annenin Öğrenme Yolculuğu

ARTE’nin “Çocuklar nasıl işler?” belgeselinden ilhamla: çocuk beyni nasıl çalışır, oyun neden bu kadar önemli ve neden güven en iyi eğitim aracıdır?

DEVAMINI OKU
Okullarda Telefon Yasağı: Sessizlik mi, Dikkat mi? (Avustralya’dan Dünyaya Bir Ders)
Dijital Ekran Kullanımı ve Çocuk Gelişimi

Okullarda Telefon Yasağı: Sessizlik mi, Dikkat mi? (Avustralya’dan Dünyaya Bir Ders)

Avustralya’daki telefon yasağı, çocuklarda dikkat ve iletişimi güçlendirdi. Peki Türkiye’de de uygulanmalı mı?

DEVAMINI OKU
Ekranlar, Çocuklar ve Gerçek Hayat: Ne Zaman ve Nasıl “Tamam” Demeliyiz?
Dijital Ekran Kullanımı ve Çocuk Gelişimi

Ekranlar, Çocuklar ve Gerçek Hayat: Ne Zaman ve Nasıl “Tamam” Demeliyiz?

Uzmanlara göre çocuklar için ekran süresi yasaklanmamalı, bilinçli yönetilmeli. Dr. Radesky ve Prof. Przybylski’den ebeveynlere altın öneriler.

DEVAMINI OKU